Bộ Y tế ban hành tài liệu hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh sởi mới nhất

27/03/2025 - 10:20

A A^- A⁺

Ngày 26/3, Bộ Y tế đã có quyết định về việc ban hành tài liệu chuyên môn hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh sởi. Tại hướng dẫn này có một số điểm mới, trong đó có xét nghiệm, phân cấp điều trị…

Bác sỹ thăm, khám cho bệnh nhi bị sởi phải thở oxy do biến chứng viêm phổi nặng. Ảnh: Nguyên Dung/TTXVN

Quyết định do Giáo sư, Tiến sỹ Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia ký, nêu rõ: Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây lan mạnh do virus sởi gây ra, bệnh có thể gây các biến chứng nặng dẫn đến tử vong, bệnh thường gặp ở trẻ dưới 3 tuổi, người lớn chưa tiêm hoặc tiêm phòng không đầy đủ cũng có nguy cơ mắc.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus sởi được phân thành 8 nhóm (A-H) và 23 kiểu gen, hỗ trợ theo dõi sự lây lan dịch bệnh. Sởi lây qua đường không khí, giọt bắn hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hô hấp. Các triệu chứng điển hình bao gồm sốt, viêm long đường hô hấp, viêm kết mạc và phát ban. Bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não, viêm tai giữa, viêm loét giác mạc hoặc tiêu chảy, thậm chí tử vong.

Chẩn đoán bệnh sởi thường dựa vào xét nghiệm kháng thể IgM, trong đó 50-70% trường hợp dương tính ngay từ ngày đầu phát ban và đạt 100% sau 3 ngày phát ban.

Trong hướng dẫn, Bộ Y tế nêu rõ: Vaccine sởi có hiệu quả phòng bệnh cao, phần lớn trẻ bệnh sởi là chưa tiêm phòng vaccine sởi. Mặc dù đã có vaccine phòng bệnh, nhưng tỷ lệ mắc sởi hiện nay tại Việt Nam cũng như trên thế giới vẫn được Tổ chức y tế thế giới (WHO) quan tâm, tiếp tục coi là vấn đề y tế toàn cầu.

Diễn biến lâm sàng thể điển hình của sởi thể hiện qua 4 giai đoạn: Giai đoạn ủ bệnh: từ 7 đến 21 ngày (trung bình 10 ngày), triệu chứng xuất hiện sau khi phơi nhiễm 10-14 ngày.

Giai đoạn khởi phát (giai đoạn viêm long): trong 2 - 4 ngày. Trong giai đoạn này, người bệnh sốt cao, viêm long đường hô hấp trên (ho, chảy mũi) và viêm kết mạc. Có thể thấy hạt Koplik là các hạt nhỏ có kích thước 0,5 - 1 mm màu trắng/xám có quầng ban đỏ nổi gồ lên trên bề mặt niêm mạc má (phía trong miệng, ngang răng hàm trên). Hạt Koplik thường xuất hiện một ngày trước phát ban và tồn tại 2 - 3 ngày sau khi ban xuất hiện.

Giai đoạn toàn phát: Kéo dài 2 - 5 ngày. Thường sau khi sốt cao 3 - 4 ngày người bệnh bắt đầu phát ban dạng dát sẩn, khi căng da thì ban biến mất, xuất hiện từ sau tai, sau gáy, trán, mặt, cổ dần lan đến thân mình và tứ chi, cả ở lòng bàn tay và gan bàn chân. Ban có thể hợp lại đặc biệt là ở vùng mặt và thân mình. Khi ban mọc hết toàn thân thì thân nhiệt giảm dần.

Giai đoạn hồi phục: Ban nhạt màu dần rồi sang màu xám, bong vảy phấn sẫm màu, để lại vết thâm vằn da hổ và biến mất theo thứ tự như khi xuất hiện. Nếu không xuất hiện biến chứng thì bệnh tự khỏi. Có thể có ho kéo dài 1 - 2 tuần sau khi hết ban.

Yếu tố nguy cơ bệnh diễn tiến nặng của bệnh sởi gồm: Trẻ dưới 12 tháng, người chưa tiêm phòng vaccine hoặc tiêm không đầy đủ, người suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải, người có bệnh nền nặng, người suy dinh dưỡng nặng, người thiếu vitamin A, phụ nữ mang thai.

Tài liệu cũng hướng dẫn việc làm xét nghiệm lại luôn sau 72 giờ nếu nghi ngờ mắc bệnh sởi, gồm: Xét nghiệm huyết thanh học: Xét nghiệm IgM từ ngày thứ 3 sau khi phát ban. Nếu xét nghiệm IgM sởi âm tính mà triệu chứng lâm sàng vẫn nghi ngờ sởi thì có thể làm lại lần 2 sau 72 giờ, hoặc chỉ định PCR sởi qua bệnh phẩm dịch tỵ hầu.

Xét nghiệm PCR phát hiện virus sởi: Chỉ định sớm trong giai đoạn viêm long hoặc trong 72 giờ đầu từ khi phát ban; Phân lập virus từ máu và dịch mũi họng trong giai đoạn sớm của bệnh.

Theo Tiến sỹ, bác sỹ Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), hướng dẫn điều trị này tập trung vào xét nghiệm chẩn đoán, so với lần trước có bổ sung thêm: "Nếu xét nghiệm IgM sởi âm tính mà triệu chứng lâm sàng vẫn nghi ngờ sởi thì có thể làm lại lần 2 sau 72 giờ, hoặc chỉ định PCR Sởi qua bệnh phẩm dịch tỵ hầu"; Hay "Phân lập virus từ máu và dịch mũi họng trong giai đoạn sớm của bệnh". Nếu như trước kia chúng ta để muộn mới làm, bây giờ nếu nghi ngờ và có nguy cơ cao thì thực hiện luôn"- Tiến sỹ, bác sỹ Hà Anh Đức cho biết.

Về điều trị sởi, hướng dẫn của Bộ Y tế nêu rõ, nếu là sởi không biến chứng, có thể điều trị ngoại trú; Cách ly ca bệnh tại nhà: nằm phòng riêng, hạn chế tiếp xúc, đeo khẩu trang thường xuyên; Uống vitamin A liều cao: tất cả trẻ bị sởi với hai liều cách nhau 24 giờ. Nếu có dấu hiệu thiếu vitamin A hoặc suy dinh dưỡng nặng, bổ sung liều thứ ba sau 4-6 tuần.

Bổ sung vitamin A cho người lớn: Dựa trên bằng chứng từ nghiên cứu ở trẻ em và lý thuyết về lợi ích của bổ sung vitamin A, có khả năng vitamin A cũng có giá trị trong điều trị bệnh sởi ở người lớn, đặc biệt là ở những nhóm quần thể có nguy cơ thiếu hụt vitamin A.

Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nghi ngờ thiếu vitamin A chỉ nên được điều trị với liều thấp nhưng thường xuyên hơn để tránh nguy cơ gây quái thai, liều khuyến nghị: vitamin A đường uống: 5.000 UI/ngày, trong ít nhất 4 tuần. Cân nhắc dùng vitamin A ở phụ nữ có thai khi có biểu hiện thiếu vitamin A (biểu hiện quáng gà hay định lượng nồng độ Retinol thấp).

Trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cập nhật bệnh sởi lần này có điểm mới nữa đó là phân cấp chi tiết cho các đơn vị, tất cả các cơ sở y tế theo các cấp chuyên môn đều có thể tham gia việc thu dung, điều trị và chuyển tuyến.

Theo đó, phân cấp điều trị như sau: Trạm y tế xã và phòng khám tư nhân: Khám và điều trị ngoại trú người bệnh sởi không biến chứng. Chuyển tuyến đối với bệnh sởi có biến chứng hoặc có suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh nền nặng.

Bệnh viện huyện, bệnh viện tư nhân: Khám và điều trị người bệnh sởi không có biến chứng và bệnh sởi có biến chứng; Chuyển cấp điều trị đối với người bệnh sởi có biến chứng viêm phổi cần thở oxy, viêm não, nhiễm khuẩn huyết hoặc có suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh nền nặng.

Bệnh viện đa khoa tỉnh, đa khoa khu vực, bệnh viện chuyên khoa Nhiễm hoặc Nhi: Khám và điều trị người bệnh sởi không có biến chứng và bệnh sởi có biến chứng; Hội chẩn, hướng dẫn tuyến trước điều trị các trường hợp nặng hoặc khó điều trị.

Trong cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh sởi còn bổ sung vấn đề chăm sóc điều dưỡng quản lý người bệnh chú ý cách ly dài đối với người suy giảm miễn dịch, phòng bệnh bằng vaccine, Immunoglobulin dự phòng sau phơi nhiễm…

Theo TTXVN

Về trang trước Gửi email In trang

Các bài viết khác

Xem thêm

Lễ ra mắt Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng Thảo Mai

07/06/2026

Ngày 4/6/2026, Viện Phát Triển Nguồn Nhân Lực Văn Hóa và Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng đã long trọng tổ chức Lễ ra mắt Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng Thảo Mai.

Viện Phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng; Viện Khoa học nghiên cứu nhân tài nhân lực Việt Nam thăm, chúc mừng các cơ sở Phật giáo nhân dịp Đại lễ Phật đản

02/06/2026

Ngày 31/5/2026, đoàn công tác của Viện Phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng; Viện Khoa học nghiên cứu nhân tài nhân lực Việt Nam đã đến thăm, tặng hoa và chúc mừng các cơ sở Phật giáo tại TP. Hồ Chí Minh và Thanh Hóa nhân dịp Đại lễ Phật đản, chúc chư tôn đức tăng ni và đồng bào phật tử đón mùa Phật đản an lạc, đoàn kết và thịnh vượng.

Y học cổ truyền phải là một nguồn lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới

21/05/2026

Chiều 20/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về công tác y học cổ truyền Việt Nam.

Công ty TNHH Nhôm Nam Sung và Công ty TNHH Nhôm Nam Sung Việt Nam đoạt Huy chương Vàng và vinh danh thành tựu sáng chế, sáng tạo Quốc tế 2026

12/05/2026

Sáng 12/5/2026, tại Ninh Bình, Hiệp hội những người Lao động Sáng tạo Việt Nam đã tổ chức “Lễ trao Huy chương và vinh danh thành tựu sáng chế, sáng tạo Quốc tế” cho ông Đoàn Văn Cường - Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Nhôm Nam Sung và Bà Trần Thị Huấn - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Nhôm Nam Sung. Sự kiện hôm nay không chỉ là sự ghi nhận những thành tựu nổi bật, mà còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để tiếp tục lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, khơi dậy khát vọng cống hiến và khẳng định trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế.

Viện Phát triển Văn hóa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng công bố quyết định về công tác cán bộ

14/04/2026

Ngày 12/4, Viện Phát triển Văn hóa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng đã tổ chức lễ công bố các quyết định về công tác cán bộ và trao thẻ hội viên. Dự buổi lễ có Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội; Bà Lê Thị Tuyết Hà, Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Phát triển Văn hóa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng; Ông Trần Quang Việt, Phó Viện trưởng Viện Phát triển Văn hóa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng; Cử nhân quản trị Đông Y, Thầy thuốc Đông y tiêu biểu toàn quốc Nguyễn Phúc Hưng - Giám đốc Trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng khu vực phía Nam, Chủ tịch hHĐKH về Văn hóa cộng đồng phía Nam.

Hà Nội khuyến cáo người dân không hoang mang với biến thể COVID-19 mới BA.3.2

31/03/2026

Các chuyên gia y tế nhận định, sự xuất hiện của các biến thể mới là quy luật tiến hóa tự nhiên của virus. Vì vậy, việc duy trì hệ thống giám sát dịch tễ và nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng tiếp tục giữ vai trò quan trọng, cần thiết.

Gặp mặt 200 thầy thuốc, lương y nhân kỉ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam

02/03/2026

Ngày 27/2, tại TP Hồ Chí Minh, Viện Phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Viện Khoa học Nghiên cứu nhân tài nhân lực Việt Nam, Chi hội Đông y Viện Phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng đã phối hợp tổ chức chương trình Gặp mặt kỉ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955-27/2/2026) và công tác cán bộ.

Mang Tết đến sớm với đồng bào vùng cao biên giới Thanh Hóa

04/02/2026

Với tinh thần “tương thân tương ái”, ngày 29/1/2026, Đoàn công tác Viện Phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng đã tổ chức chương trình “Xuân ấm áp – Tết sẻ chia” trao quà từ thiện nhằm hỗ trợ, động viên các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã biên giới Na Mèo, tỉnh Thanh Hóa.

Doanh nhân Hoàng Thị Hằng: Bàn tay vàng chăm sóc sức khỏe cộng đồng

20/01/2026

Trong dòng chảy phát triển của xã hội hiện đại, đội ngũ doanh nhân không chỉ giữ vai trò kiến tạo giá trị kinh tế mà ngày càng được kỳ vọng trở thành lực lượng tiên phong trong các hoạt động vì cộng đồng. Hành trình của Doanh nhân Hoàng Thị Hằng – Giám đốc Trung tâm Văn hóa Chăm sóc sức khỏe & Sắc đẹp, Chủ tịch Công ty Cổ phần đầu tư Tiến Đức, Giám đốc Công ty CPTM SNK TRUEHEAL GROUP là một minh chứng rõ nét cho sự chuyển dịch đó: từ nỗ lực vượt lên nghịch cảnh cá nhân đến việc đảm nhận sứ mệnh xã hội gắn với sức khỏe và chất lượng sống của người dân.