Mỗi độ tháng Tư âm lịch về, khi những đóa sen bắt đầu bung nở cũng là lúc hàng triệu tăng ni, phật tử trên khắp cả nước hân hoan đón mừng Đại lễ Phật đản Vesak – ngày Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đản sinh. Chùa Cần Linh (TP Vinh) lại trở thành điểm hội tụ của đông đảo tăng ni, phật tử và du khách thập phương. Với lịch sử hàng nghìn năm, kiến trúc cổ kính cùng không gian thanh tịnh, ngôi chùa được xem là một trong những biểu tượng văn hóa tâm linh tiêu biểu của xứ Nghệ.
Ngôi cổ tự linh thiêng giữa lòng thành phố
Nằm tại khối 10, đường Nguyễn Sinh Sắc, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An, Chùa Cần Linh còn được người dân gọi là “Chùa Sư Nữ” bởi qua nhiều đời trụ trì đều là ni sư. Đây cũng là trụ sở của Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An.
Theo truyền thuyết và nhiều tư liệu lịch sử, chùa được xây dựng từ thời Tiền Lê, khoảng năm 886. Ban đầu, chùa có tên Linh Vân Tự. Tương truyền khi đến vùng đất Hoan Diễn xưa, Cao Biền nhận thấy nơi đây hội tụ linh khí đất trời, long mạch chạy từ dãy Đại Huệ về phía Đông nên cho dựng chùa để trấn giữ vùng đất thiêng.
Trải qua hàng nghìn năm cùng nhiều biến cố lịch sử, Chùa Cần Linh vẫn giữ được vẻ uy nghiêm, cổ kính và là điểm đến tâm linh quen thuộc của người dân Nghệ An.
Kiến trúc cổ kính, hài hòa và uy nghi
Chùa có diện tích hơn 5.200m², được xây dựng theo hướng Đông – Tây với tổng thể kiến trúc gồm Tam quan, Bái đường, Thượng điện, nhà thờ Phật Tổ, Tả vu, Hữu vu, khu tháp mộ cùng hệ thống sân vườn, hồ nước và cây cảnh.
Các công trình được bố trí theo trục đối xứng truyền thống của kiến trúc Phật giáo Việt Nam, tạo nên vẻ đẹp vừa thanh tịnh vừa trang nghiêm.
Điểm nhấn đầu tiên là cổng Tam quan đồ sộ với mái cong chạm khắc hình rồng phượng tinh xảo. Ba lối đi của Tam quan mang ý nghĩa biểu trưng cho con đường hướng con người đến sự giác ngộ, buông bỏ phiền não để tìm sự an nhiên.
Bên trong chính điện, pho tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni bằng gỗ mít sơn son thếp vàng đặt tại trung tâm Thượng điện được xem là bảo vật quý của chùa. Pho tượng cao khoảng 1,2m, mang đậm giá trị nghệ thuật điêu khắc truyền thống.
Hiện chùa lưu giữ gần 100 pho tượng Phật lớn nhỏ cùng nhiều hiện vật có giá trị lịch sử, trong đó có quả đại hồng chung hơn 300 năm tuổi.
Tượng Quan Âm nghìn tay nghìn mắt bằng 8 tấn đồng đỏ
Một trong những công trình nổi bật nhất tại Chùa Cần Linh là tượng Phật Bà Quan Âm nghìn tay nghìn mắt được đúc bằng 8 tấn đồng đỏ nguyên chất.
Pho tượng cao 3m, rộng 2,5m, đặt uy nghi trên tòa sen trước chính điện và được hoàn thành vào dịp Đại lễ Phật đản năm 2006.
Không chỉ mang giá trị nghệ thuật, pho tượng còn là biểu tượng của lòng từ bi, cứu khổ cứu nạn trong đạo Phật, thu hút đông đảo phật tử và du khách đến chiêm bái.
Không gian thanh tịnh giữa đô thị sôi động
Dù nằm giữa trung tâm Thành Vinh nhộn nhịp, Chùa Cần Linh vẫn giữ được không gian yên bình hiếm có.
Khuôn viên chùa phủ bóng cây xanh, lối đi lát đá sạch đẹp cùng hồ sen trước cổng tạo nên khung cảnh thơ mộng. Mỗi mùa sen nở, hương sen lan tỏa khiến không gian nơi đây thêm phần thanh khiết.
Ngoài giá trị kiến trúc, chùa còn lưu giữ nhiều bộ kinh Phật cổ bằng chữ Hán từ thời nhà Đường như kinh Phạm Võng, kinh Dược Sư, kinh Lăng Nghiêm… Đây là nguồn tư liệu quý phục vụ nghiên cứu lịch sử và Phật giáo.
Lan tỏa tinh thần từ bi mùa Phật đản
Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, Chùa Cần Linh còn tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện như hỗ trợ người nghèo, bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn, trao quà cho gia đình chính sách và người có công.
Hằng năm, chùa tổ chức nhiều hoạt động lớn vào dịp Phật đản, Vu Lan, lễ cầu an đầu năm, thu hút hàng nghìn phật tử tham dự.
Trong mùa Phật đản Vesak 2026, không gian chùa được trang hoàng cờ hoa, đèn lồng rực rỡ. Tiếng chuông chùa ngân vang giữa lòng Thành Vinh như lời nhắc nhở con người hướng đến lòng từ bi, sự bao dung và cuộc sống an lạc.
Với giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa đặc sắc, Chùa Cần Linh không chỉ là điểm đến tâm linh quan trọng của Nghệ An mà còn là nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa Phật giáo Việt Nam qua nhiều thế kỷ.
Minh Quang